Magdalena Nogańska
Główny Inspektorat Sanitarny

Karty charakterystyki są powszechnie przyjętą i skuteczną metodą dostarczania informacji dotyczących substancji i mieszanin we Wspólnocie i stały się integralną częścią systemu w ramach rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 , tzw. REACH.

W celu ułatwienia wymiany handlowej przy jednoczesnym zapewnieniu ochrony zdrowia ludzi i środowiska, od ponad 10 lat w ramach struktury Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ) starannie opracowuje się zharmonizowane kryteria klasyfikacji i oznakowania oraz zasady dotyczące kart charakterystyki. W wyniku tych prac powstał Globalnie Zharmonizowany System Klasyfikacji i Oznakowania Chemikaliów (zwany dalej „GHS”).
Biorąc pod uwagę przyjęcie przez Unię Europejską systemu GHS, konieczne stało się pełniejsze dostosowanie przepisów dotyczących sporządzania kart charakterystyki do nowego systemu klasyfikacji. System GHS (Global Harmonised System) został wprowadzony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniające i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (Dz.Urz. UE L 353 z 31 grudnia 2008 r.).
Wymagania dotyczące kart charakterystyki są zawarte w załączniku II do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 REACH. W treści załącznika II rozporządzenia REACH znajduje się jednak wiele odniesień do aktów prawnych, które zostają uchylone rozporządzeniem CLP, takich jak dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE określające kryteria klasyfikacji i sposób oznakowania substancji i preparatów chemicznych. Zaistniała zatem konieczność uaktualnienia załącznika II rozporządzenia REACH, w celu dostosowania go do wprowadzonej rozporządzeniem CLP nowej nomenklatury, jak i określających zróżnicowane terminy wejścia w życie przepisów dotyczących klasyfikacji, oznakowania i pakowania dla substancji i mieszanin.
W Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (L 133/1 z 31 maja 2010 r.) opublikowane zostało Rozporządzenie Komisji (UE) NR 453/2010 z 20 maja 2010 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) w zakresie treści załącznika II. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady NR 453/2010 z 20 maja 2010 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 zawiera dwa załączniki, których terminy wejścia w życie określa artykuł 1, wprowadzając dwa załączniki odpowiednio zastępujące załącznik II rozporządzenia REACH.
Załącznik I – zastąpi załącznik II do rozporządzenia REACH od 1 grudnia 2010 r. Uwzględnia on bowiem wejście w życie przepisów rozporządzenia CLP dla substancji, jak również dotychczasowe przepisy dotyczące klasyfikacji, oznakowania i pakowania dla mieszanin.
Załącznik II – zastąpi załącznik II do rozporządzenia REACH od 1 czerwca 2015 r. Bierze on pod uwagę wejście w życie z tą datą przepisów rozporządzenia CLP dla mieszanin. Oznaczać będzie to pełne dostosowanie załącznika II REACH do rozporządzenia CLP.
Rozporządzenie (WE) nr 453/2010 określa właściwe ramy czasowe dla stosowania „starej” i „nowej klasyfikacji”, uwzględniające okresy przejściowe ustanowione w rozporządzeniu CLP. Gdy obowiązywać będzie podwójna klasyfikacja substancji i mieszanin, możliwość skorzystania z wcześniejszego dobrowolnego zastosowania rozporządzenia CLP dla substancji i mieszanin odpowiednio przed 1 grudnia 2010 r. i 1 czerwca 2015 r. oraz dopuszczające możliwość stosowania kart charakterystyki dla mieszanin sporządzonych według „starego” załącznika II do 30 listopada 2012 r., jeżeli mieszanina była przynajmniej raz dostarczona odbiorcy przed 1 grudnia 2010 r. Poniżej ryc. 1 przedstawia kalendarz obowiązków stosowania klasyfikacji, oznakowania i opakowania substancji i mieszanin oraz formatu kart charakterystyki zgodnie z wymaganiami rozporządzenia CLP.
Rozporządzenie (WE) nr 453/2010 wprowadza zmiany w wymaganiach dot. kart charakterystyki w zakresie odniesienia do przepisów dotyczących klasyfikacji oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, czyli do dyrektyw 67/549/EWG i 1999/45/WE poprzez zastąpienie odniesieniem do rozporządzenia (WE) 1272/2009. Ponadto wprowadza uporządkowanie formatu karty charakterystyki, jak również precyzuje zawarcie nowych informacji dotychczas nie wymaganych. Wzór nowego formatu karty charakterystyki przedstawiono na Ryc. 2, oznaczając kolorem czerwonym te punkty karty charakterystyki, które są nowe lub będą wymagały doprecyzowania, czy aktualizacji.
Sekcja 1 Karty Charakterystyki Identyfikacja substancji/mieszaniny i identyfikacja spółki/przedsiębiorstwa wymaga wprowadzenia określa identyfikator produktu zgodnego z art. 18(2) rozporządzenia CLP dla substancji i art. 18(3) dla mieszanin. Ponadto nowym wymaganiem staje się podanie zastosowań zidentyfikowanych w postaci krótkiego opisu przeznaczenia substancji lub mieszaniny, jak również podanie znanych zastosowań odradzanych.
W przypadku substancji podlegających obowiązkowi rejestracji identyfikator produktu musi być zgodny z identyfikatorem produktu przedstawionym podczas rejestracji; należy także podać numer rejestracji nadany na mocy art. 20 ust. 3 rozporządzenia REACH.
Nowym rozwiązaniem, z korzyścią dla dystrybutorów, jest możliwość pominięcia przez dalszego użytkownika lub dystrybutora części numeru, która identyfikuje rejestrującego we wspólnym przedłożeniu dokumentacji rejestracyjnej, jeśli dostawca ten spełni warunki:
• przyjęcia odpowiedzialności za przedłożenie pełnego numeru rejestracyjnego na żądanie organu nadzoru lub – jeżeli numer ten nie jest mu dostępny – przekazanie żądania do swojego dostawcy,
• przekazania w ciągu 7 dni pełnego numeru rejestracyjnego na żądanie organu nadzoru państwa członkowskiego otrzymane bezpośrednio od tego organu lub za pośrednictwem swojego odbiorcy lub przekazania w ciągu 7 dni żądania do swego dostawcy i poinformowanie o tym organu nadzoru.
 W Sekcji 2 Identyfikacja zagrożeń podaje się klasyfikację wynikającą z zastosowania rozporządzenia CLP oraz dyrektywy 67/548/EWG (zał. I) lub tylko rozporządzenia CLP (zał. II) w przypadku substancji, natomiast w przypadku mieszanin podaje się klasyfikację wynikającą z zastosowania dyrektywy 1999/45/WE i/lub rozporządzenia CLP (w zależności od zastosowanego załącznika). W sekcji 2 należy podawać również oznakowanie, w tym graficzne odwzorowanie piktogramu lub symbolu graficznego, a nie tak jak do tej pory w sekcji 15 karty.
 Sekcja 3. Informacja o składzie – substancje wymaga podania identyfikatora substancji zgodnego z rozporządzeniem CLP, w przypadku zaś zanieczyszczeń i dodatków, należy podać ich identyfikatory, jeśli są dostępne lub inne sposoby identyfikacji (nazwa zwyczajowa, handlowa, skrót, numery identyfikacyjne).

więcej w numerze 7-8/2010