Czas pracy w Polsce zdefiniowany przez art. 128 k.p. utożsamia to pojęcie z czasem pozostawania w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym wyznaczonym przez niego miejscu jej wykonywania. Nie oznacza to zatem, że czasem tym jest wyłącznie czas efektywnie wykonywanej przez pracownika pracy. 

Takie ujęcie definicyjne czasu pracy powoduje liczne spory interpretacyjne w zakresie katalogu zdarzeń wliczanych i niewliczanych do czasu pracy.

Przedstawiona definicja czasu pracy składa się z dwóch elementów, tj. dyspozycji i miejsca wykonywania. Pozostawanie w dyspozycji oznacza możliwość korzystania z czasu osoby zatrudnionej w ramach stosunku pracy, jest też ściśle związane z pozostawaniem w gotowości do pracy, ale, w mojej ocenie, nie można utożsamiać tych pojęć. Prawidłowe jest bowiem stanowisko przyjmowane przez Sąd Najwyższy w niektórych orzeczeniach, mówiące o tym, że pozostawanie w dyspozycji pracodawcy jest jedynie elementem pozostawania w gotowości do jej wykonywania, co oznacza, iż może zdarzyć się tak, że pracownik pozostaje w gotowości, nie będąc w dyspozycji. Taki czas nie będzie oczywiście czasem pracy, nie jest bowiem realizowana jedna z niezbędnych przesłanek, jaką jest pozostawanie w dyspozycji.

Drugim elementem niezbędnym do uznania, że mamy do czynienia z czasem pracy jest przebywanie przez pracownika w zakładzie pracy lub w innym miejscu do jej wykonywania. Zakład pracy w tzw. rozumieniu przedmiotowym oznacza miejsce, gdzie odbywa się proces pracy. Miejsce wskazane przez pracodawcę do wykonywania pracy nie musi być tożsame z zakładem pracy, nie oznacza to jednak, że samo przebywanie w takim miejscu, jak również w zakładzie pracy, staje się tytułem do wliczania takiego czasu do czasu pracy. Pamiętać przy tym należy bowiem o jednym, że organizatorem pracy zarówno w zakładzie pracy, jak również w innym miejscu wyznaczonym do jej wykonywania jest pracodawca. On zatem jest podmiotem decydującym o pozostawaniu pracownika w miejscu wykonywania pracy. Budzi to czasami wątpliwości interpretacyjne, zwłaszcza w sytuacji gdy pracownik pozostaje w miejscu wykonywania pracy po normalnych godzinach pracy lub stawia się w takim miejscu przed rozpoczęciem pracy.

więcej czytaj w nr 1/2 2007