Prowadzę niewielką firmę. Moja sekretarka zwróciła się do mnie z prośbą o sfinansowanie okularów do pracy przy komputerze. Wiem, że powinnam zapłacić za te okulary, ale oprawki, jakie wybrała są bardzo drogie. Czy muszę za to wszystko zapłacić?

Zdaniem eksperta

Pracownicy, którzy wykonują pracę przez co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy przy komputerze, korzystają z wielu uprawnień związanych z taką pracą. Aby zminimalizować negatywne skutki pracy przy komputerze, pracodawca powinien w taki sposób zorganizować stanowisko pracy, aby zapewniało ono pracownikowi bezpieczne i higieniczne warunki pracy. Stanowisko pracy powinno być także ergonomiczne. Szczegółowe wytyczne dotyczące organizacji stanowiska pracy zawiera rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 1 grudnia 1998 r. w sprawie bhp na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (Dz.U. nr 148, poz. 973).

Poza odpowiednim zorganizowaniem stanowiska pracy, pracodawca ma obowiązek zapewnienia pracownikowi pracującemu przy komputerze naprzemienne łączenie pracy przy komputerze z innymi pracami, które nie obciążają oczu pracownika, a nadto są wykonywane w innych pozycjach ciała. Jeśli specyfika wykonywanej pracy lub profil zakładu pracy nie pozwalają na taką organizację pracy, wówczas pracodawca zapewnia pracownikowi co najmniej pięciominutową przerwę po każdej godzinie pracy przy komputerze. Przerwy te są wliczane do czasu pracy, a więc są płatne.

Oprócz przerw w pracy, pracodawca zapewnia pracownikom zatrudnionym na stanowiskach z monitorami ekranowymi profilaktyczną opiekę zdrowotną w zakresie i na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Ponadto jeśli pracownik spędza przy komputerze co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy, wówczas pracodawca jest zobowiązany do zapewnienia pracownikowi okularów korygujących wzrok, zgodnych z zaleceniem lekarza, jeżeli wyniki badań okulistycznych przeprowadzonych w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej, wykażą potrzebę ich stosowania podczas pracy przy obsłudze monitora ekranowego (par. 8 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 1 grudnia 1998 r. w sprawie bhp na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe, Dz.U. nr 148, poz. 973).

Przepis ten zobowiązuje pracodawcę do zapewnienia pracownikowi okularów zgodnych z zaleceniami lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami. Oznacza to, że jeśli lekarz orzeknie potrzebę pracy przy komputerze w szkłach korygujących wzrok, pracodawca będzie zobowiązany pokryć koszt takich szkieł wraz z oprawkami. Szkła powinny być zgodne z zaleceniami lekarza, jeżeli więc okaże się, że pracownik musi nosić szkła cylindryczne lub inne specjalistyczne do pracy przy komputerze, to właśnie takie szkła pracodawca powinien pracownikowi zapewnić. Tym samym zwrot kosztów „zwykłych” szkieł w sytuacji, gdy lekarz zaleca pracę przy komputerze w szkłach innych niż „zwykłe”, nie jest prawidłowym wypełnieniem obowiązku nałożonego przez przepisy prawa pracy.

Natomiast co do oprawek, przyjmuje się, że pracodawca jest zobowiązany pokryć jedynie koszt najtańszych. Jeśli zaś pracownik chciałby inne oprawki, różnicę kwot musi pokryć sam, chyba że pracodawca zdecyduje się pracownikowi takie oprawki sfinansować w całości. W każdej sytuacji bowiem pracodawca może działać bardziej korzystnie dla pracownika niż nakazują mu to przepisy prawa pracy w myśl zasady uprzywilejowania pracownika określonej w art. 9 par. 2 i 3 k.p. oraz 18 par. 1 k.p. W takim przypadku stosowny zapis powinien znaleźć się w przepisach wewnątrzzakładowych (np. regulamin pracy czy układ zbiorowy pracy) albo w treści umowy o pracę, jeśli pracodawca nie jest zobowiązany do ustalania regulaminu pracy i wynagradzania lub jego pracownicy nie są objęci układem zbiorowym pracy.

Katarzyna Wrońska-Zblewska
specjalista prawa pracy