Beata Naróg
specjalista prawa pracy

Przy pracach, przy których wykonywaniu istnieje zagrożenie urazami rąk, pracownika należy wyposażyć w odpowiednie środki ochrony kończyn górnych.

Środki takie należy dostarczyć pracownikowi również wtedy, gdy podczas pracy narażony jest na działanie wysokiej lub niskiej temperatury, wibracji, czy substancji chemicznych, a także podczas pracy z wodą, substancjami o charakterze toksycznym, żrącym lub drażniącym, jak również w przypadku prac z takimi materiałami, które podatne są na gnicie, a które tym samym mogą być źródłem infekcji.

W szczególności środki ochrony kończyn górnych powinny być dostarczone pracownikowi przy pracach:
1) do których używane są ostre, tnące, kłujące, parzące, szczególnie chropowate lub inne stwarzające ryzyko uszkodzenia rąk przedmioty lub materiały. Nie będą do tych prac kwalifikowały się prace przy obsłudze maszyn, jeżeli istnieje ryzyko wciągnięcia rękawicy – pochwycenie rękawicy przez działający element maszyny może skutkować urwaniem lub zmiażdżeniem palców lub całej dłoni,
2) w trakcie spawania albo cięcia metali za pomocą łuku elektrycznego, a także przy innych czynnościach, które wymagają użycia lamp łukowych albo innych źródeł promieniowania ultrafioletowego,
3) przy oczyszczaniu odlewów, piaskowaniu, czy śrutowaniu przedmiotów oraz przy odlewaniu stopionych metali,
4) w trakcie wykonywania których przedramiona pracownika narażone są na poranienie lub rozpryskanie materiałów żarzących się,
5) przy cięciu mięsa oraz usuwaniu kości przy użyciu noży,
6) w trakcie przenoszenia ładunków mających wysoką temperaturę,
7) które narażają pracowników na działanie substancji chemicznych lub biologicznych niebezpiecznych dla zdrowia,
8)  jeżeli ręce pracownika w trakcie wykonywania pracy narażone są na kontakt z substancjami żrącymi, toksycznymi lub drażniącymi,
9) których wykonywanie powoduje narażenie na działanie substancji rakotwórczych,
10) powodujące narażenie rąk pracownika na kontakt z zainfekowanymi zwierzętami albo padliną, szczątkami zwierząt bądź substancjami pochodzenia zwierzęcego, które nie nadają się do spożycia; będą to również prace w miejscach, gdzie dokonuje się rozbioru półtuszy zwierzęcych oraz w laboratoriach biologicznych,
11) wymagające kontaktu ze zwłokami albo pochodzącymi ze zwłok substancjami,
12) przy ściekach oraz innych instalacjach kanalizacyjnych, a także prace, które wiążą się z ręcznym czyszczeniem rur oraz zbiorników lub wymagające kontaktu ze ściekami,
13) wymagające kontaktu z brudną bielizną, odzieżą, szmatami, niezidentyfikowanymi, starymi ubraniami, czy śmieciami,
14) powodujące narażenie rąk na substancje, w których mogą występować zarazki,
15) wykonywane w komorach chłodniczych, a także zimą na otwartej przestrzeni.

Do środków ochrony kończyn górnych zaliczamy przede wszystkim:
1) rękawice ochronne,
2) ochraniacze: palców, dłoni, nadgarstka, nadgarstka i przedramienia, łokcia, przedramienia i ramienia.
Do środków ochrony kończyn górnych zaliczyć również należy środki biologiczne, takie jak np. kremy, pasty, maści. Wśród biologicznych środków ochrony rąk można wyróżnić środki, które dają ochronę przed wodą, wodnymi roztworami soli, a także kwasami i zasadami (hydrofobowe) oraz środki chroniące przed benzyną, naftą, olejem napędowym, farbami i lakierami (hydrofilowe). Te drugie jednak nie powinny być stosowane w kontakcie z olejami, smarami i rozpuszczalnikami, ze względu na to, że chłoną wodę.

Tak jak w przypadku innych środków ochrony indywidualnej dobór odpowiedniego środka ochrony kończyn górnych uzależniony jest przede wszystkim od występującego zagrożenia, czasu jego oddziaływania, natężenia i częstotliwości występowania.

więcej w numerze 12/2007