mapapro_gorny
 
 
 


 Telewizja
Pracy i Zdrowia
 
 

Jakie świadczenia po porodzie PDF Drukuj Email
12.02.2009

Bardzo proszę rozwiać moje wątpliwości w odniesieniu do świadczeń pieniężnych, jakie przysługują mi po porodzie. Wiem na pewno, że przysługuje mi zasiłek macierzyński, choć z urlopu macierzyńskiego skorzystać w mojej sytuacji nie mogę (z dniem porodu przestaję być pracownikiem). Kolejnym świadczeniem jest becikowe. Czy mogę starać się o jeszcze jakieś świadczenia, które przysługiwałyby mi z tytułu urodzenia dziecka?

Odpowiedź eksperta

Z tytułu urodzenia dziecka będą Pani przysługiwały: zasiłek macierzyński oraz jednorazowa zapomoga na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych (zwana potocznie becikowym). W zależności od dochodu może Pani także otrzymać zasiłek rodzinny oraz dodatek do tego zasiłku wypłacany jednorazowo z tytułu urodzenia dziecka. Możliwe również, że świadczenia z tego tytułu przewiduje regulamin funduszu świadczeń socjalnych Pani zakładu pracy lub umowa dodatkowego ubezpieczenia na życie, jeśli jest Pani nią objęta.
Z treści pytania wnioskuję, że jest Pani zatrudniona na podstawie terminowej umowy o pracę (tj. na czas określony, na czas wykonania określonej pracy lub na okres próbny przekraczający jeden miesiąc), która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży. Tylko takie umowy bowiem ulegają przedłużeniu do dnia porodu, co też sugeruje pytanie (art. 177 par. 3 Kodeksu pracy – ustawa z 26 czerwca 1974 r., Dz.U. z 1998 r., nr 21, poz. 94, ze zm.). W takim przypadku umowa o pracę ulegnie rozwiązaniu z dniem porodu i rzeczywiście nie będzie Pani przysługiwał urlop macierzyński. Słowem wyjaśnienia – urlop macierzyński przysługuje tylko pracownicom, a więc tym kobietom, których umowa o pracę nie kończy się z dniem porodu (art. 180 k.p.). Jednakże mimo ustania zatrudnienia, zachowa Pani prawo do zasiłku macierzyńskiego (art. 29 ust. 1 pkt. 1 i 30 ust. 4 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, t.jedn. Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267, z późn. zm., zwanej dalej ustawą chorobową), który wynosi 100 proc. podstawy wymiaru obliczanej tak, jak świadczenia chorobowe (tj. jako średnia z ostatnich 12 miesięcy poprzedzających urodzenie dziecka – art. 36 ust. 1 i 38 ust. 1 ustawy chorobowej).
Ponadto z tytułu urodzenia dziecka przysługują również jednorazowe świadczenia rodzinne: zapomoga (zwana potocznie becikowym) oraz dodatek do zasiłku rodzinnego.
Becikowe przysługuje matce, ojcu, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka niezależnie od dochodu rodziny i jest wypłacane w wysokości 1000 zł. Jest to świadczenie jednorazowe w tym sensie, że na jedno dziecko jest wypłacane tylko raz. A więc w przypadku, gdy wypłacono je np. matce dziecka, ojcu dziecka becikowe już nie będzie przysługiwało. Wniosek o wypłatę świadczenia składa się w terminie 12 miesięcy od dnia narodzin dziecka albo objęcia go opieką prawną lub faktyczną. Przy czym becikowe nie przysługuje, jeżeli członkowi rodziny przysługuje za granicą świadczenie z tytułu urodzenia dziecka, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej (art. 15b ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, t.jedn. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992, z późn. zm.). Nowością, wprowadzoną od 1 stycznia 2009 r. jest obowiązek objęcia i pozostawania ciężarnej pod opieką medyczną, począwszy od 10 tygodnia ciąży aż do porodu. Obecnie pozostawanie pod opieką medyczną warunkuje przyznanie świadczeń rodzinnych. Oznacza to, że zapomoga przysługuje rodzicom naturalnym tylko i wyłącznie w przypadku, gdy ciężarna kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu (art. 15b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Objęcie i pozostawanie ciężarnej opieką medyczną stwierdza się na podstawie zaświadczenia lekarskiego (art. 15b ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Przy czym wymóg ten nie musi zostać spełniony w przypadku osób będących prawnymi lub faktycznymi opiekunami dziecka (art. 15b ust. 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych).
Natomiast jednorazowy dodatek do zasiłku rodzinnego przysługuje matce, ojcu lub opiekunowi prawnemu. W sytuacji gdy nie został on przyznany tym osobom, może się o niego ubiegać faktyczny opiekun dziecka do ukończenia przez to dziecko pierwszego roku życia. Dodatek jest wypłacany w wysokości 1000 zł i aby go otrzymać, trzeba mieć prawo do zasiłku rodzinnego, a więc być osobą uprawnioną do dodatku oraz spełniać określone w ustawie kryterium dochodowe (art. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Podobnie jak becikowe jest świadczeniem jednorazowym. Od 1 stycznia 2009 r. dodatek przysługuje rodzicom naturalnym tylko i wyłącznie w przypadku, gdy ciężarna kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu (art. 9 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Objęcie i pozostawanie ciężarnej pod opieką medyczną potwierdza zaświadczenie lekarskie (art. 9 ust. 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Z oczywistych przyczyn wymagania tego nie muszą spełniać osoby będące prawnymi lub faktycznymi opiekunami dziecka (art. 9 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych).
Jeżeli w Pani zakładzie pracy jest tworzony fundusz świadczeń socjalnych, proponuję zapoznać się z jego regulaminem. Możliwe bowiem, że przewiduje on dodatkowe świadczenia z tytułu urodzenia dziecka, jak np. jednorazowa zapomoga.
Dodatkowe świadczenia z tytułu urodzenia dziecka może również przewidywać polisa ubezpieczeniowa, jeśli oczywiście jest Pani objęta dodatkowym indywidualnym lub grupowym ubezpieczeniem na życie.

I jeszcze jedno pytanie – z chwilą porodu przestaję być pracownicą, czy podczas pobierania zasiłku macierzyńskiego jestem objęta ubezpieczeniem? Jeśli nie, i zarejestruję się w urzędzie pracy jako bezrobotna to wówczas będzie przysługiwała mi kuroniówka. Co w tej sytuacji z zasiłkiem macierzyńskim? Czy nadal mi przysługuje? Jeśli tak, to w jakiej wysokości? Bardzo proszę o odpowiedź.

W kwestii podlegania ubezpieczeniom społecznym przede wszystkim należy wyjaśnić, że okres pobierania zasiłku macierzyńskiego jest tzw. okresem składkowym. Oznacza to, że osoba pobierająca zasiłek macierzyński podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu (art. 6 ust. 1 pkt. 19 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, t.jedn. Dz.U. z 2007r nr 11, poz. 74, ze zm.) pod warunkiem, że nie ma ona ustalonego prawa do emerytury lub renty i nie posiada innych tytułów rodzących obowiązek ubezpieczeń społecznych (art. 9 ust. 6 tejże ustawy). Przy czym składki te są w całości finansowane przez budżet państwa za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (art. 16 ust. 8 cytowanej ustawy). Nadto osoby pobierające zasiłek macierzyński nie podlegają z tego tytułu ubezpieczeniom chorobowemu i wypadkowemu (art. 11 ust. 1 i 2 oraz art. 12 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
W razie dalszych szczegółowych pytań dotyczących podlegania ubezpieczeniom w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego proponuję skorzystać z informacji zamieszczonych na stronie internetowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (www.zus.pl). Szczególnie polecam zakładkę „Poradniki i ulotki”, a w niej materiały:
• Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu, ustalania podstawy wymiaru oraz rozliczania i opłacania składek na te ubezpieczenia oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz
• Zasady rozliczania składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne osób przebywających na urlopach wychowawczych lub pobierających zasiłek macierzyński.

Natomiast w kwestii zasiłku dla bezrobotnych spieszę wyjaśnić, że w myśl art. 71 ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004r o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.jedn. Dz.U. z 2008 r. nr 69, poz. 415) prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, który spełnia kryteria określone w ustawie, m.in. dotyczące posiadania określonego stażu pracy w okresie poprzedzającym dzień zarejestrowania w urzędzie pracy lub osiągania określonego dochodu w tym okresie. Natomiast definicja osoby bezrobotnej określona została w art. 2 ust. 1 pkt. 2 tejże ustawy. Przepis ten wskazuje, że za bezrobotnego uznaje się osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli: spełnia kryterium wiekowe, tj. pomiędzy 18 a 60 rokiem życia (w przypadku kobiety) oraz m.in. po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności, nie pobiera zasiłku macierzyńskiego.
Oznacza to, że w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego zasiłek dla bezrobotnych po prostu nie będzie wypłacany. Stąd też w tym okresie nie ma potrzeby rejestrowania się w urzędzie pracy.

Katarzyna Zblewska-Wrońska
specjalista prawa pracy

 

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

W najnowszym numerze


 
cennik_reklam
Mediadaten