Telewizja
Pracy i Zdrowia
 
 

Oświetlenie w biurze PDF Drukuj Email
10.04.2009

dr inż. Zbigniew Jóźwiak
Zakład Fizjologii Pracy i Ergonomii Instytutu Medycyny Pracy  w Łodzi

Dobrym sposobem poprawy warunków oświetleniowych jest pokrycie ścian i sufitów jasnymi farbami charakteryzującymi się wysokim współczynnikiem odbicia światła.

Jednym z najważniejszych czynników kształtujących aktywność człowieka (zarówno fizyczną, jak i psychiczną) jest światło; dzięki niemu uzyskujemy znakomitą większość informacji o otaczającym nas świecie. Dlatego też oświetlenie stanowi jeden z podstawowych problemów, którymi zajmują się: fizjologia pracy, higiena pracy i ergonomia. Jakość oświetlenia stanowiska pracy była przez długi czas zaniedbywana, jednak w ostatnich czasach ranga właściwego oświetlenia zdecydowanie wzrosła. Jest to m.in. związane z większym udziałem czynności wymagających znacznego obciążenia wzroku we wszystkich zadaniach wykonywanych podczas pracy zawodowej. Szczególnego zaś znaczenia nabrała jakość oświetlenia wraz z powszechnym wprowadzeniem monitorów ekranowych. Dotyczy to oczywiście nie tylko komputerów, ale również ekranów paneli sterowniczych maszyn, radarów, telewizji przemysłowej i in. 
 
Oświetlenie odpowiadające potrzebom
Niewłaściwe oświetlenie stanowiska pracy powoduje nadmierne obciążenie wzroku, a w konsekwencji zmęczenie oczu, czego efektem jest m.in. zmniejszenie ostrości widzenia, wrażliwości na kontrasty, szybkości spostrzegania i zwiększenie częstości mrugania. Dodatkowym skutkiem jest zmęczenie nerwowe powodujące zmniejszenie szybkości reakcji i hamujące pozostałe funkcje psychiczne i motoryczne. Ogólnym rezultatem nieprawidłowego oświetlenia jest zmniejszenie sprawności widzenia i działania, zwiększenie ryzyka popełnienia błędu czy nawet wypadku, a zatem zmniejszenie zdolności do wykonywania pracy.
 Aby więc pracownik, w naszym przypadku biurowy, mógł pracować wydajnie i wygodnie, należy zapewnić mu oświetlenie odpowiadające potrzebom wynikającym z wymagań fizjologicznych organizmu i charakteru pracy, zarówno pod względem ilościowym, jak i jakościowym. Prawidłowe oświetlenie pozwoli szybko i łatwo postrzegać obiekty pracy z wymaganymi szczegółami, umożliwi uniknięcie błędów i zapewni komfort pracy. Projektując oświetlenie biura, należy również brać pod uwagę, oprócz norm, również wiek pracowników – starsze osoby wymagają większego natężenia oświetlenia. Konieczne jest także podkreślenie faktu, że jakość oświetlenia pola pracy znacząco wpływa na pozycję ciała, niewłaściwe oświetlenie może zatem przyczynić się do zwiększenia problemów zdrowotnych ze strony układu ruchu. I odwrotnie, poprawne oświetlenie to jeden z czynników warunkujących możliwość eliminacji niefizjologicznych pozycji ciała (w szczególności skrętów tułowia i/lub szyi).

Miejsca pracy we wnętrzach
Biuro jako całość obejmuje zazwyczaj kilka pomieszczeń o odmiennym przeznaczeniu, wymagających różnych rodzajów oświetlenia. Z punktu widzenia techniki oświetleniowej w pomieszczeniach biurowych stosuje się zazwyczaj oświetlenie ogólne, niekiedy oświetlenie złożone (ogólne + miejscowe). Podstawowym warunkiem, jaki musi spełniać oświetlenie na typowym stanowisku pracy w biurze (przede wszystkim z monitorem, ale również podczas pisania ręcznego, w salach konferencyjnych itp.) jest (zgodnie z aktualnie obowiązującą w Polsce normą PN-EN 12464-1:2004 Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy. Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach) natężenie oświetlenia o wartości co najmniej 500 lx. 
 
Wykorzystanie  światła naturalnego
Generalną zasadą jest obecnie jak najpełniejsze wykorzystanie światła naturalnego, zarówno ze względów oszczędności energii, jak i najlepszego subiektywnego odbioru przez ludzi. Wykorzystanie światła naturalnego korzystnie wpływa na rozkład oświetlenia stanowiska pracy i ma pozytywne oddziaływanie psychologiczne, znacząco wpływając na poprawę wydajności i komfortu pracy. Najprostsze metody zwiększenia wkładu oświetlenia naturalnego to oczywiście zwiększenie rozmiarów okien oraz taka zmiana rozmieszczenia miejsc pracy, aby jak najlepiej korzystać z istniejącego oświetlenia naturalnego. Podczas korzystania ze światła dziennego należy, jeśli jest to konieczne, rozświetlać stanowiska mieszczące się z dala od okien. Można np. zainstalować osobne wyłączniki dla grup świateł znajdujących się blisko okna i tych, które oświetlają miejsca z dala od okien. Dzięki temu, w przypadku wystarczającego oświetlenia naturalnego, światła znajdujące się blisko okien mogą być wyłączone.

Jesienna praca wieczorami
Z punktu widzenia ergonomii sama wielkość natężenia oświetlenia ogólnego na powierzchni pracy oraz równomierność oświetlenia to dopiero pierwszy krok do stworzenia poprawnego oświetlenia w biurze.

więcej w numerze 4/2009

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

Smacznego jajka!


W najnowszym numerze


 

Kongres Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy

cennik_reklam
Mediadaten