Magdalena Nogańska
Główny Inspektorat Sanitarny

Wpływ Globalnie Zharmonizowanego Systemu (GHS) na zapewnienie bezpieczeństwa i zdrowia pracowników         część I

Chemikalia, począwszy od ich produkcji do zastosowania, uwzględniając ich transportowanie, stanowią zagrożenie dla zdrowia człowieka oraz dla środowiska.

Ludzie w różnym wieku, zaczynając od dzieci poprzez młodzież i osoby dorosłe, w tym pracujących na całym świecie, używają różnych języków i sposobów komunikacji, alfabetów, należą do wielu różnych grup społecznych, spotykają się w życiu codziennym z różnego rodzaju chemikaliami obejmującymi m.in. środki czystości, preparaty chemiczne przemysłowe, pestycydy. Produkcja i handel chemikaliami w obecnej sytuacji ekonomicznej świata ma charakter globalny. Stąd zagrożenia niesione przez te chemikalia są takie same na całym świecie. By sprostać efektom globalizacji produkcji chemikaliów na świecie oraz uwzględniając realne koszty przekazywania informacji o zagrożeniach dla przedsiębiorców zrozumiano, że zharmonizowane podejście do klasyfikacji i etykietowania chemikaliów da podstawy do stworzenia narodowych programów zapewnienia bezpiecznego stosowania, transportu i usuwania chemikaliów. Stworzony porównywalny, przejrzysty i spójny system przyniesie korzyści zarówno profesjonalnym użytkownikom chemikaliów, jak i konsumentom na całym świecie.

Prace nad przygotowaniem systemu GHS wynikły z przeświadczenia, że istniejący system klasyfikowania i etykietowania chemikaliów powinien zostać zharmonizowany w celu stworzenia spójnego, globalnie zharmonizowanego systemu skierowanego na proces klasyfikacji chemikaliów, oznakowania i kart charakterystyk substancji chemicznych.
System GHS został uzgodniony przez Komitet Ekspertów ONZ ds. Transportu Towarów Niebezpiecznych i Globalnie Zharmonizowanego Systemu Klasyfikacji i Etykietowania Chemikaliów (CETDG/GHS) . Został formalnie przyjęty przez ECOSOC  w lipcu 2003 r. i poprawiony w 2005 r. W planie realizacji postanowień, przyjętych w Johannesburgu 4 września 2002 r., Światowy Szczyt Zrównoważonego Rozwoju zachęcał państwa do jak najszybszego wdrożenia systemu GHS i zapewnienia jego funkcjonalności do 2008 r.

Implementacja GHS w EU
W okresie opracowywania systemu GHS Komisja Europejska wielokrotnie wyrażała zamiar jego wdrożenia do prawodawstwa wspólnotowego m.in. w Białej Księdze z 2001 r. zatytułowanej „Strategia dla przyszłej polityki w zakresie chemikaliów” , a także w uzasadnieniu do dyrektywy 67/548/WE, przyjętej równocześnie z wnioskiem dotyczącym rozporządzenia REACH.
Należy dodać, że Komisja Europejska od początku przychylała się do włączenia systemu GHS do europejskiego porządku prawnego w formie rozporządzenia równocześnie z systemem REACH. Rozporządzenie REACH  zostało opublikowane w grudniu 2006 r. i zaczęło obowiązywać 1 czerwca 2007 r. w 27 krajach członkowskich UE. Jednakże wdrożenie systemu GHS w tym samym czasie okazało się niemożliwe.
W sierpniu 2006 r. Dyrektoriat Generalny ds. Przemysłu oraz Dyrektoriat ds. Środowiska przygotowały projekt rozporządzenia Komisji wprowadzający system GHS do prawa wspólnotowego na podstawie art. 95 (rynek wewnętrzny) Traktatu Europejskiego. Podobnie, jak w przypadku rozporządzenia REACH, Komisja przygotowała również dwumiesięczne konsultacje publiczne dotyczące projektu przed jego formalnym przyjęciem.

więcej w numerze 6/2009