Zadaniem Health and Safety Executive (HSE), odpowiednika polskiej Państwowej Inspekcji Pracy, jest ochrona zdrowia i życia pracowników w Wielkiej Brytanii. Poprzez regulacje prawne, badania, publikacje, kampanie społeczne, infolinie, stronę internetową oraz wykwalifikowanych inspektorów, HSE, od 1974 roku, skutecznie broni interesów pracowników.

Według Brytyjskiego Urzędu Statystycznego, w latach 2007/2008 podczas pracy straciło życie 229 osób, a 136 771 zatrudnionych ucierpiało z powodu wypadków. Od wielu lat HSE prowadzi kampanie informacyjne, skierowane do wybranych sektorów gospodarki, w celu podniesienia świadomości przedstawicieli zagrożonych zawodów.
Wielka Brytania posiada wysokiej klasy system ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników. Swój sukces HSE zawdzięcza m.in. współpracy z regionalnymi autorytetami – HSE udziela merytorycznego i technicznego wsparcia samorządom lokalnym oraz ułatwia dostęp do odpowiednich treningów i badań. HSE współpracuje również z organizacjami pozarządowymi, związkami zawodowymi oraz stowarzyszeniami pracodawców m.in. z Instytutem Dyrektorów (Institute of Directors), docierając w ten sposób ze swoją wiedzą i misją do kadry zarządzającej największych brytyjskich przedsiębiorstw. Według ekspertów HSE, w celu podniesienia poziomu bezpieczeństwa w miejscu pracy niezbędna jest współpraca pomiędzy menadżerami a liniowymi pracownikami. Pilotażowe badania przeprowadzone w 20 firmach udowodniły, że współpraca pomiędzy zatrudnionymi, inspektorami pracy a kadrą zarządzającą może skutecznie przeciwdziałać długofalowym problemom zdrowotnym pracowników.
Wraz z rosnącą emigracją zarobkową napływającą do Wielkiej Brytanii z całego świata, wzrasta troska o bezpieczeństwo i zdrowie zatrudnionych emigrantów. Wielu z nich z powodu nieznajomości języka angielskiego oraz prawa pracy staje się ofiarą nieuczciwych przedsiębiorców. W 2007 roku w Kornwalii inspektorzy HSE skontaktowali się z 1068 emigrantami pracującymi w 16 różnych miejscach pracy. Wyniki kontroli nie były zadawalające – w 40 proc. ankietowanych miejsc pracy warunki były ubogie i niezgodne ze standardami HSE. W 12 kontrolowanych przypadkach inspektorzy HSE podjęli odpowiednie procedury w celu niwelacji zaniedbań.
Aby pomóc emigrantom w walce o godne warunki pracy, powstały materiały informacyjne i infolinie oferujące pomoc w kilkudziesięciu językach świata. Zatrudniono również inspektorów różnych narodowości m.in. z Polski. Ich zadaniem jest dotarcie do miejsc pracy, gdzie zatrudnieni są emigranci i udzielenie im niezbędnych informacji służących ochronie zdrowia i bezpieczeństwa w miejscu pracy.

Kampanie
Kampanie i działania HSE podzielone są według określonych sektorów i branż brytyjskiego przemysłu i usług – rolnictwo, edukacja, budownictwo, sprzedaż, fryzjerstwo, sprzątanie – to tylko niektóre sektory objęte opieką brytyjskiej inspekcji pracy. Każdy sektor posiada odrębne statystyki, kazusy, publikacje, materiały informacyjne oraz zespół wykwalifikowanych pracowników i ekspertów HSE. Wszystkie działania i kampanie świadomościowe poprzedza wnikliwa analiza status quo brytyjskiego rynku pracy w danym obszarze gospodarki. Poza merytorycznym wsparciem inspektorzy HSE sprawdzają się również w działaniu. Kontrole (zapowiedziane i niezapowiedziane), śledztwa w sprawie wypadków i zażaleń, edukacyjne dni na temat bezpieczeństwa i zdrowia oraz egzekwowanie prawa – to stabilny i kluczowy element działalności inspektorów HSE.

Rolnictwo
W styczniu 2009 roku HSE rozpoczęło kampanię „Make the promise. Come home safe.” („Złóż obietnicę. Wróć bezpiecznie do domu.”) skierowaną do sektora rolniczego. W ramach inauguracji projektu 70 tysięcy brytyjskich rolników otrzymało materiały informacyjne przybliżające ideę projektu oraz zasady bezpieczeństwa na farmie. W Wielkiej Brytanii rolnictwo jest najbardziej niebezpiecznym przemysłem – liczba wypadków jest trzykrotnie wyższa niż w przemyśle budowlanym. W latach 2007/2008 aż 42 osoby straciły życie w wyników wypadków na brytyjskich farmach – 39 pracowników oraz 3 osoby postronne. Niespełna 1,5 proc. pracowników zatrudnionych jest w brytyjskim rolnictwie, jednak sektor jest odpowiedzialny rokrocznie aż za 15 do 20 procent wypadków w miejscach pracy. Dwie trzecie (64 proc.) przypadków śmiertelnych przytrafia się samozatrudnionym farmerom. W tej grupie najbardziej zagrożeni są starsi rolnicy – stanowią połowę wszystkich wypadków śmiertelnych.
Przez dekadę 1997-2007 na brytyjskich farmach w wyniku wypadków zginęły 464 osoby:
• 145 zatrudnionych
• 254 samozatrudnionych
• 65 członków publiczności, z czego 26 osób to były dzieci poniżej 16 roku życia.
Główne przyczyny wypadków śmiertelnych w rolnictwie w ciągu ostatnich 10 lat to:
• Transport – 24 proc.
• Upadki z wysokości, szczególnie z dachów – 17 proc.
• Uderzenia od spadających lub poruszających się obiektów – 15 proc.
• Utonięcia – 10 proc.
• Wypadki z udziałem zwierząt hodowlanych – 10 proc.
• Kontakt z maszynami – 8 proc.
• Kontakt z elektrycznością – 5 proc.

Fryzjerstwo
Kampania „Bad Hand Day?” została zainaugurowana w listopadzie 2006 r. w celu podniesienia świadomości na temat choroby skóry rąk, tak niezwykle popularnej w branży fryzjerskiej. Aż 70 proc. fryzjerów cierpi z powodu zapalenia skóry spowodowanego przedłużonym kontaktem z wodą oraz chemicznymi składnikami obecnymi w produktach fryzjerskich. Fryzjerzy są 17 razy bardziej podatni na zapalenie skóry niż przedstawiciele innych zawodów. HSE wraz z lokalnymi władzami oraz organizacjami reprezentującymi branżę fryzjerską i kosmetyczną, m.in. Krajową Federacją Fryzjerów (z ang. the National Hairdressers’ Federation), promuje pielęgnację skóry rąk m.in. poprzez wykorzystywanie specjalnych rękawic ochronnych.
W 2007 roku kampania „Bad Hand Day?” objęła około 35 tysięcy salonów fryzjerskich. HSE dotarło również ze swoją misją do 20 tysięcy fryzjerów i menadżerów – poprzez seminaria, szkoły i salony fryzjerskie – dzięki czemu geneza choroby i jej przeciwdziałanie stało się wiedzą powszechną. Kampania została również skierowana do klientów usług fryzjerskich – dzięki akcji i materiałom edukacyjnym HSE, rękawiczki ochronne obecne na dłoniach fryzjerów, przestały być czymś niezwykłym.

Budownictwo
W Wielkiej Brytanii w budownictwie pracuje 2,2 milionów ludzi. Jest to jedna z największych gałęzi przemysłu brytyjskiej gospodarki, a zarazem jedna z najtragiczniejszych. W ciągu ostatnich 25 lat ponad 2800 ludzi zatrudnionych w budownictwie straciło życie. Wiele więcej zostało poważnie rannych lub chorych. Sekcja HSE odpowiedzialna za nadzór nad przemysłem budowlanym składa się z jednostek operacyjnych (Operational Units), sektora budowlanego (Construction Sector) oraz jednostki odpowiedzialnej za kreowanie polityk (Policy Unit).
Inspektorzy działający w ramach jednostek operacyjnych są odpowiedzialni za poprawę warunków pracy, w tym nadzór placów budowy, planowane interwencje, śledztwa, jak również organizację edukacyjnych i promocyjnych działań. Sektor budowlany został stworzony po to, aby udzielać wsparcia inspektorom operacyjnym i składa się z kilku niezależnych departamentów:
• zajmującego się programami badawczymi i naukowymi
• związanego ze zdrowiem i oceną ryzyka
• nadzorującego bezpieczeństwo, np. przy pracy na wysokości
• odpowiedzialnego za komunikację i strategię zewnętrzną
• nadzorującego wdrożenie regulacji prawnych maksymalizujących bezpieczeństwo w sektorze budowlanym – z ang. Construction (Design and Management) Regulations.

Rolą jednostki odpowiedzialnej za kreowanie polityk jest rozwój nowego prawodawstwa budowlanego, konsultacje inicjatyw rządowych oraz współpraca z departamentami władz regionalnych oraz krajowych.
Jedną z ciekawszych kampanii wspierającą bezpieczeństwo w sektorze budowlanym jest kampania „Shattered Lives” („Pękające życia”) przestrzegająca przed zagrożeniami wynikającymi z potknięć i upadków. Kampania ostrzega zarówno przed upadkami z dużych wysokości, jak również przed potknięciami spowodowanym śliską podłogą czy nierównym podłożem. Według statystyk HSE, ponad 1000 pracowników miesięcznie cierpi z powodu urazów powstałych w wyniku upadków. Szczególnie narażeni są pracownicy budowlani, elektrycy, menadżerowie i pracownicy sklepów, handlowcy, szefowie kuchni. Kampania „Shattered Lives” skupia swoje działania na przeciwdziałaniu upadkom i skierowana jest do pracowników, pracodawców oraz architektów. Zwraca również uwagę na odpowiednie obuwie i zabezpieczenie powierzchni gładkich.   

Paulina Gotfryd
specjalnie dla PiZ z Wielkiej Brytani

źródło: www.hse.gov.uk, HSC „Way ahead. Performance report 2007”